ناباروری

ناباروری و تجربه روان‌شناختی آن

ناباروری و تجربه روان‌شناختی آن

تا به حال به این فکر کرده‌­اید که افراد نابارور چه احساساتی را تجربه می­‌کنند؟ ناباروری از سری موضوعاتی هست که اگر خودمان به صورت شخصی و یا یکی از اطرافیان ما تجربه­‌اش نکرده باشد کمتر به آن فکر می­‌کنیم. به شکل کلی ناباروری به دو دسته­‌ی اولیه و ثانویه تقسیم می‌­شود؛ در این روان نوشته، سعی بر آن شده تا علاوه بر تعریف ناباروری، به تجارب روان شناختی این پدیده هم بپردازیم. در روان‌پادکست، نوشته‌های دیگری نیز در این راستا برای بالا بردن دانش ما از این پدیده وجود خواهد داشت.

ناباروری اولیه یعنی فرد پس از 12ماه مقاربت محافظت نشده باردار نشود. در حالی که ناباروری ثانویه یعنی فرد پس از تجربه یک یا چند حاملگی موفق، دیگر قادر به بچه­‌دار شدن نیست. افراد نابارور با گستره‌­ای از هیجان­‌ها مانند شرم، غم، خشم، حسادت و غیره، بعد از گرفتن تشخیص ناباروری مواجه می­‌شوند. به علاوه، مشکلات گوناگون روان­‌شناختی به صورت شایعی در این افراد گزارش می‌­شود. برخلاف تصور اکثریت، مشکل ناباروری هم در زنان و هم مردان با اثرات مخربی همراه است. این تأثیرات منفی به­‌خصوص در جوامع در حال توسعه، به علت موهبت دانستن فرزند و تقدس انگاری مادران تشدید می­‌شود.

انواع شرم

شرم، به عنوان یکی از احساسات پررنگ در ناباروری­ شناخته می­‌شود و زیربنای بسیاری از رفتارها در افراد نابارور می‌­باشد. به صورت خلاصه، می‌­توانیم بگوییم که شرم حالتی عاطفی است که با توصیف کردن خودمان به عنوان یک فرد نامطلوب‌، معیوب‌، بی ارزش و بی­قدرت بودن همراه است. شرم به چگونگی باوری که ما درباره خودمان در ذهن دیگران داریم وابسته است. به عنوان مثال، اگر ما تصور کنیم که به علت ناباروری در ذهن دیگران بی­‌ارزش هستیم احتمالاً شرم را تجربه خواهیم کرد.

این هیجان نیز به دو دسته تقسیم می­‌شود؛ شرم درونی و شرم بیرونی. شرم درونی از قضاوت‌­های منفی فرد از ویژگی­‌ها و احساساتی که به خودش نسبت می­‌دهد شکل می‌­گیرد. مثلاً خود را ضعیف و بی‌­قدرت خطاب می­‌کند. اما شرم بیرونی این است که فرد بر اساس عوامل بیرونی خود را ادراک و تفسیر می‌کند. یعنی با تفکرات و احساساتی که چگونه در اذهان دیگران به نظر می­‌رسد، خود را ارزیابی می­‌کند و درباره خود نتیجه‌گیری می­‌کند. این نتیجه‌­گیری­‌ها منفی است و معمولاً منجر به شرمگین شدن فرد می­‌شود.

شرم در افراد نابارور

به طور کلی، اشخاص مختلف واکنش­‌های متفاوتی به ناباروری دارند و هیجان شرم را به شکل­ گوناگونی تجربه می­‌کنند. غالباً این افراد تمایلی به شرکت در جمع­‌های خانوادگی نشان نمی­‌دهند، معمولاً علاقه‌­ای به صحبت راجع به ناباروری ندارند. دائماً در حال مقایسه کردن خود با افراد بارور هستند. به طور مثال، شرکت کردن در جمع­‌های خانوادگی و دوستانه خصوصاً اگر که با پرسش‌­های که با ناباروری مرتبط است همراه باشد و یا موقعیت‌­هایی که فرد را با ناباروریش روبه­‌رو سازد. معمولاً اثرات ناباروری در زنان با شدت بیشتری در مقایسه با مردان تجربه می‌­شود؛ زیرا بخشی از هویت زنان در تجربه مادری تعریف می­شود.

نقش جامعه در تجربه ناباروری

در کشور ما بسیاری از زوجین فرزندآوری را یک هدف مهم در زندگی خود می‌­دانند. همچنین، فشارهای مالی ناشی از ناباروری و هزینه­‌های سنگین درمانی، درمان­‌های پزشکی، تست­‌های مکرر پزشکی باعث تشدید فشارهای ناشی از ناباروری می­‌شود. تعداد قابل توجهی از افرادی که درمان­‌های پزشکی ناباروری می­‌گیرند، با شکست­‌های درمانی روبه­‌رو می­‌شوند و همین موضوع باعث تشدید شدن هیجان­‌های منفی از جمله شرم در افراد نابارور می‌­شود. تحقیقات روان‌­شناختی نشان می­‌دهد که دریافت درمان­‌های روان­‌شناختی می­‌تواند به موفقیت درمان­‌های پزشکی کمک کند.

اگر در حال تجربه ناباروری هستید:

  1. یک الی دو پزشک حاذق را با تحقیقات کافی انتخاب کرده و به پزشک خود اعتماد کنید. عوض کردن دائمی دکترتان می‌­تواند باعث خستگی­‌های جسمی و روانی بیشتری در شما شود. پزشک شما در صورت لزوم شما را به پزشک دیگری ارجاع می­‌دهد و با متخصصین دیگر مشورت­‌های لازم را انجام می­‌دهد.
  2. سعی کنید از درمان‌­های روان­‌شناختی و متخصصین حوزه سلامت روان بهره بگیرید. مشاوره و روان­درمانی می­‌تواند اضطراب­ و دیگر مشکلات روان‌شناختی ناشی از ناباروری را در شما تعدیل کند.
  3. ورزش کردن در دورانی که تحت درمان ناباروری هستید، بسیار کمک­‌کننده است. فعالیت بدنی هم از نظر روان­‌شناختی و هم به لحاظ جسمی شما را در شرایط بهتر و ورزیده­‌تری قرار می­‌دهد. یوگا، تای­چی، ورزش­‌های کششی و شنا نیز می­‌تواند به آرامش بیشتر شما کمک کند.
  4. سعی کنید هر زمانی که در حال فکر کردن به ناباروری هستید، افکار و احساسات خود را یادداشت کنید. همچنین می‌­توانید در چنین مواردی با پزشک، مشاور و همسر خود در رابطه با ناباروری صحبت کنید و احساسات خود را با این افراد در میان بگذارید.
  5. داشتن رژیم غذایی سالم نیز در بهبود شرایط جسمی و روانی کمک بسزایی می‌­کند. سبک زندگی سالم به شما کمک می­‌کند که با وجود مشکلات مربوط به ناباروری زندگی آسوده‌­تری داشته باشید.

 

پیشنهاداتی برای نزدیکان فرد نابارور:

  1. اگر همدلی جایگزین همدردی شود، به فرد نابارور بیشتر کمک می­‌شود. همدردی بیشتر به معنای دلسوزی کردن و ترحم است. اما همدلی کردن یعنی دنیا را از دریچه‌ی نگاه آن شخص ببینیم و آن­‌طور ببینیم که فرد نابارور می­بینید. یعنی بدون دلسوزی و قضاوت، خود را جای فرد مقابل بگذاریم و دنیای شخصی وی را درک کنیم.

2. حمایت‌­های اجتماعی از سوی اطرافیان نزدیک فرد نابارور از جمله همسر، خانواده همسر و خانواده فرد نابارور می‌­تواند تجربه ناباروری را تا حد قابل توجهی تسهیل کند. مشورت و صحبت کردن، کمک­هاي عاطفي،  کمک­هاي مالي، اطلاعات لازم و مرتبط در رابطه با مشکل و مصاحبت و همنشيني از حمایت‌های مؤثر به حساب می‌­آیند.

منبع برای مطالعه بیشتر: در این مطالعه، به یکی از عوارض ناباروری پرداخته شده است. در این مقاله، به تفصیل در مورد سرزنش خود توضیح داده شده است.

فهرست