در روان‌نوشته حاضر در مورد احساس خشم و چگونگی تحول آن در سیر تکاملی انسان صحبت می‌شود. در مباحث بعدی روانپادکست، انواع بروز خشم و پرخاشگری و راهکارهای مقابله با آن بررسی شده‌اند. مانند خشونت خانگی،

خشم چطور در انسان متحول می شود؟

انسان برای نشان دادن خشم از رفتار پرخاشگری استفاده می­‌کند. این رفتار در سیر تحولی انسانی تغییرهای بسیاری کرده است. انسان­‌های اولیه برای نشان دادن خشم از رفتارهایی عینی و کاملا واضح استفاده می­کردند. مانند پرتاب سنگ یا پرخاشگری­‌های فیزیکی دیگر.

اما رفته­ رفته با فرایند اجتماعی­ شدن و تحول، به رفتارهای دیگری مانند پرخاشگری­‌های کلامی دست زدند. این تحول به جایی رسید که انسان توانست همین پرخاشگری‌­های کلامی را کادوپیچ کند و به صورت کنایه به طرف مقابل کلماتی را پرتاب کند. در ظاهر شاید پرخاشگرانه به نظر نیایند. اما در اصل شاید آسیب­‌زننده­‌تر از روش­های قبلی باشد. حتی با این روش می­‌تواند بدون حضور و از راه دور به هدف خود برسد.

خشم و تحول پرخاشگری

تفاوت پرخاشگری انسان نخستین با متمدن

سنگی که به طرف مقابل پرتاب می­‌شد تا لحظاتی درد داشت. بعد تسکین می­‌یافت. اما حرفی که به سوی فرد پرتاب می­‌شود و درون خود نیش­‌هایی دارد که خیلی از کلیدهای حساسه او را فعال کند، دردش می‌­تواند پایان نایافتنی باشد.

از این منظر، در تحول کودک هم همین اتفاق می­‌افتد. کودک در اصل در ابتدا عصبانیت خود را مانند انسان­‌های اولیه بروز می­‌دهد که با جریان اجتماعی ­شدنش، یاد می­‌گیرد که راه­های دیگری هم هست که می‌­تواند بدون تظاهر به خشونت، باعث درد فرد مقابل شد.

و این­گونه است که یاد می­‌گیریم برای بزرگ­‌شدن باید دست به رفتارهای متحولانه بزنیم.

چه موقع در روابط دچار حمله می‌شویم؟

بروز خشم به صورت پرخاشگری کلامی آن‌قدر به صورت نامحسوس و نرم می‌تواند رخ دهد که ما اصلا متوجه آن نشویم. گاهی با شوخی و خنده رخ می‌دهد. گاهی نیز در دعوا و با صراحت دچار پرخاشگری می‌شویم. بایستی با یادگیری مهارت‌های مدیریت هیجان به خود کمک کنیم تا بتوانیم در ابتدا متوجه پرخاشگری شویم و در ادامه آن پاسخ مناسبی در آن موقعیت خاص ارائه دهیم.

برای خواندن مطلب مربوط به یادگیری پرخاشگری در سیر تحول فرد از والدین،‌ به این سایت مراجعه کنید.