loader

جزئیات روان نوشته

هیجان منفی

در روان‌نوشته‌ی “هیجان و بحث‌های مقدماتی آن” خواندید ما برای عملکرد خود در جهان، به طیف وسیعی از هیجانات، نیاز داریم. واقعیت این است که همه‌ی هیجان‌های ما، مثبت و منفی، خوشایند یا ناخوشایند، اطلاعات مهمی در مورد آن‌چه در زندگی ما در جریان است، به دست می‌دهند. آن‌ها به ما کمک می‌کنند دنیای خود را هدایت کنیم و برای انجام فعالیت‌های لازم برای بقاء خود، انگیزه پیدا کنیم. در این روان‌نوشته با انواع هیجان های منفی و کارکردهایشان آشنا می‌شوید. همچنین با شناخت زبان هیجان ها، پاسخ این پرسش را می‌یابید که هر هیجان چه پیامی دارد؟

ترس: هیجان منفی یا سازگارانه؟

ترس یک واکنش پایه در برابر خطر است. این هیجان پیامی برای توجه فوری و نیاز به اقدام مخابره می‌کند. اجازه دهید ببینیم چگونه ترس ممکن است مفید باشد.

تصور کنید در حال عبور از خیابان هستید. ناگهان ماشینی با سرعت، به سمت شما می‌آید. در این لحظه، بدون فکر به طرفی می‌پرید و خود را از ماشین دور می‌کنید.

در این موقعیت، ترس باعث فرار سریع شما از خطر شده است. اگر ترس نبود و می‌ایستادید به فکر کردن که چه واکنشی مناسب است، نمی‌توانستید به موقع عکس‌العمل نشان دهید. پس می‌بینید که هیجان منفی ترس در واقع یک مکانیسم حفاظتی است که ما را در برابر آسیب حفظ می‌کند.

غم: منفی یا مفید؟

غم واندوه یکی از هیجان‌ های منفی است که ما از آن دوری می‌کنیم. در طول روز بارها به خود یا اطرافیانمان می‌گوییم “ناراحت نباش”. با این حال این هیجان نیز کارکردهای مهمی در زندگی ما دارد.

غم یک پاسخ طبیعی به فقدان، مثلاً پایان یک رابطه‌ی عاشقانه یا مرگ یکی از نزدیکان است. غم علامتی برای نیاز به کناره‌گیری و کاهش فعالیت است تا بتوانیم سوگواری کنیم و با جمع ‌آوری منابع، فقدانی را که از سر گذرانده‌ایم، هضم کنیم. غم همچنین حمایت دیگران را بر‌می‌انگیزد تا به ما در گذراندن دوره‎ای سخت کمک کنند.

در مثال زیر توجه کنید، چگونه غم سبب سازگاری فرد با شرایط می‌شود:

تصور کنید به تازگی یک رابطه‌ی عاطفی را تمام کرده اید. احساس غم و اندوه و نوعی حس از دست دادن پیدا می کنید. احساس می‌کنید انرژی ندارید و تنها می‌توانید به رفتن شریک عاطفیتان فکر کنید. نمی‌توانید روی کارهایتان تمرکز کنید و تنها به دنبال راهی برای مقابله با این تجربه‌ی دردناک هستید. دیگران ممکن است متوجه‌ی به هم ریختگی شما شوند و برای کمک به شما پیش‌قدم شوند.

اضطراب: هیجان منفی یا کارکردی؟

اضطراب نیز از آن هیجان های منفی است که به ما مرتباً گفته می‌شود نداشته باشید. با این حال این هیجان نیز در زندگی ما کارکرد دارد. اضطراب یک حالت آینده گراست و به ما علامت می‌دهد تا برای رویارویی با یک تهدید احتمالی در آینده، آمادگی کسب کنیم. ئقتی اضطراب داریم، بدن ما هوشیار و آماده است تا در صورت وقوع رخدادی غافلگیر نشود.

در مثال زیر می‌بینید، چطور اضطراب سبب بهبود عملکرد فرد می‌شود:

فرض کنید قرار است به زودی در یک مصاحبه‌ی شغلی مهم شرکت کنید. هر چه به روز موعود نزدیک‌تر می‌شوید، بیشتر احساس اضطراب می‌کنید. پس دست به کار می‌شوید، اطلاعات مورد نیاز را جمع‌آوری می‌کنید و چندین بارآن‌ها را مرور می‌کنید. سوالاتی را که ممکن است از شما بپرسند، حدس می‌زنید و پاسخ‌های خود را آماده می‌کنید. لباس‌های مناسب برای مصاحبه را از روز قبل آماده می‌کنید و صبح روز مصاحبه زودتر از خواب بیدار می‌شوید.

خشم: هیجان منفی یا سازنده؟

خشم و عصبانیت، پاسخ طبیعی در برابر دریافت آسیب عمدی، بدرفتاری یا قربانی شدن است. خشم این علامت را مخابره‌ می‌کند که نیاز است فعالیت خود را افزایش دهیم تا بتوانیم از خود یا آن کسی یا چیزی که دوستش داریم دفاع کنیم.

ما با ابراز خشم، به طرف مقابلمان این پیام را می‌دهیم که مسئله‌ی ارزشمندی برای ما مورد تهدید قرار گرفته است. به این ترتیب با قاطعیت حد و حدود خود را مشخص می‌کنیم، به این امید که ازآسیب جلوگیری شود.

به این ترتیب متوجه شدید که هیجان های به اصطلاح منفی و ناخوشایند، کارکرد بسیار مهمی در زندگی دارند و به سازگار شدن ما با محیط پیرامونمان کمک می‌کنند. اما شاید تا کنون پیش آمده باشد درجات شدید و کنترل‌ناپذیراین هیجان ها را تجربه کرده باشید. در روان‌نوشته‌ی بعدی به این پرسش پاسخ می‌دهیم که چطورهیجان های ما از حالت مفید، کاربردی و سازگارانه به حالت شدید، پریشان کننده و دست و پاگیر، تبدیل می‌شوند.

منبع:

کتاب پروتکل یکپارچه برای درمان فراتشخیصی اختلال‌های هیجانی

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود از قسمت زیر اقدام فرمایید

دیدگاه

با ما در ارتباط باشید

سوالات و پیشنهادات خود را از طریق لینک زیر ارسال فرمایید

img

تمامی حقوق متعلق به روان پادکست می باشد